راهکار امام خمینی(ره) برای دفع غضب 2

*راهکارهای عمیق و اصلی درمان غضب

1- عبادت و ذکر

عبادت و ذکر خدا به انسان آرامش می دهد. حضرت حق در قرآن می فرماید: <<أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ>>، آگاه باشید که یاد خدا، دل های شما را آرامش می بخشد.

یاد و ذکر خدا، دارای مرتب و درجات متعددی است هر چه شخص در طول شبانه روز، بیشتر و عمیق تر به یاد خدا باشد، قلب و شخصیتش آرام تر خواهد بود. اهل ذکر از طمأنینه و آرامش باطنی عمیقی برخوردار هستند؛ به همین دلیل به سادگی، عصبانی و خشمگین نمی شوند. یاد خدا، بیماری های روحی و روانی آن ها را شفا داده است؛ لذا با دیگران مهربان و صبور و اهل بزرگواری و بخشش هستند. تمام قوای ایشان از جمله قوه غضب، در اختیار عقل نورانی آن ها هست؛ لذا به جا و به اندازه عصبانی می شوند و موقع عصبانیت، حدود الهی را زیر پا نمی گذارند و چون خشمشان، به دستور عقل و شرع و برای رضای خداست، در باطن آرام هستند.

منبع: خبرگزاری فارس

ادامه مطلب را از دست ندهید...

ادامه دارد..

برای اینکه بتوانیم اهل ذکر شویم، لازم است به نمازهای واجب و تعقیبات آن ها و خواندن نوافل در حد ظرفیت، اهمیت ویژه بدهیم، همچنین از تلاوت قرآن همراه با توجه قلبی، کمک بگیریم. از اذکاری که اهل بیت(ع) دستور داده اند، مانند ذکر استغفار، صلوات و <<لا اله الا الله>> (روزی صد بار) بهره بگیریم، سعی کنیم در مسجد و جلسات منسوب به اهل بیت(ع) شرکت کرده، نورانیت باطنی بیابیم. همچنین با کتاب های اخلاقی و زندگینامه علما، انس داشته باشیم.

تذکر: نباید توقع داشته باشیم در مدت کوتاهی و با انجام موارد فوق طی چند روز، به آرامش عمیق باطنی برسیم؛ بلکه توفیق ذکر قلبی و آرامش باطنی، کم کم و به تدریج برای افراد حاصل می شود. چه بسا انسان در روزهای اول ساعاتی را به عبادت بگذراند اما فقط چند دقیقه توجه باطنی به حضرت حق داشته، در بقیه دقایق، غرق در خیالات خود باشد؛ اما اگر ادامه دهد و شرایط لازم عبادت را مراعات بکند مدت زمان توجه او افزوده می شود، تا اینکه مثل اولیای الهی پیوسته قلباً به یاد خدا باشد؛ هر چند در ظاهر مشغول کار و تلاش است.

چه بسا لازم است چندین سال برای رسیدن به ذکر دائمی تلاش کرد؛ اما باید توجه داشت که ذکر دائم، یعنی اکسیر اعظم و درمان همه دردها و شاه راه وصال به حضرت حق. پس نباید آن را کم ارزش دانست و از دیر به دست آمدن آن، خسته شد.

2- اصلاح مزاج

چنانچه در روایات معصومان(ع) و بیان حکما نیز آمده است بدن هر انسانی مزاجی دارد؛ زیرا از چهار رکن تشکیل شده اند؛ رکن ناری(گرمی)، رکن مائی(سردی)، رکن ارضی (خشکی) و رکن هوایی(تری).

بدن انسان ها به اندازه مساوی از این ارکان برخوردار نیست، در برخی افراد، رطوبت و سردی بیشتر است که به آن ها <<بلغمی مزاج>> می گویند، در برخی اشخاص، خشکی و سردی زیاد است که به آن ها <<سوداوی مزاج>> می گویند. این دو دسته به دلیل اینکه مزاجشان سرد است، دیرتر عصبانی و غضبناک می شوند؛ زیرا غضب از حرارت است و این افراد به دلیل اینکه حرارتشان پایین است دیرتر عصبانی می شوند.

برخی افراد، حرارت و رطوبت بدنشان زیاد هست که اصطلاحاً به آن ها <<دموی مزاج>> می گویند. دسته چهارم نیز کسانی هستند که حرارت و خشکی در آن ها زیاداست که به آن ها <<صفراوی مزاج>> گفته می شود، این دو دسته به دلیل اینکه حرارت زیاد دارند، به عصبانیت و خشم بسیار نزدیک هستند. با کم ترین دلیل و به سرعت، عصبانی می شوند و خیلی هم دیر عصبانیت آن ها فروکش می کند.

این گونه افراد، مانند ظرفی از بنزین هستند که با جرقه ای آتش می گیرند؛ به همین دلیل با موعظه و تغییر موقعیت، وضو گرفتن، گفتن ذکر، به راحتی نمی توانند خشم خود را برطرف کنند.

این افراد برای درمان مشکل عصبانیتشان، در درجه اول، باید مزاج خود را تعدیل کنند. اگر مزاجشان اصلاح نشود و حرارت آن ها تعدیل نشد، به شدت مستعد عصبانیت هستند و راهکارهای دیگر، کمتر بر آن ها تأثیرگذار است. لازم است این افراد، بیشتر غذاهای سرد بخورند و غذاها و نوشیدنی های گرم را کمتر استفاده کنند و محیط اطراف را خنک نگه دارند،همچنین لازم است برای شناخت مزاج و تعدیل آن به پزشک متخصص در زمینه طب قدیم مراجعه کنید.

علاوه بر بحثی که درباره مزاج شد، گاهی علت برخی عصبانیت ها و تندخویی ها، مشکلات جسمی و خونی است؛ برای مثال، کم خونی یا فقر آهن یا پرکاری قوه تیروئید از اسباب تندخویی به شمار می روند؛ از این رو لازم است برای تشخیص این موارد به پزشک متخصص مراجعه کرد.

3- اصلاح ریشه های روانی و اخلاقی عصبانیت

در شماره قبل اشاره شد که عصبانیت افراد می تواند در خصوصیات روحی و اخلاقی آن ها ریشه داشته باشد. از حضرت عیسی(ع) درباره ریشه غضب سؤال شد. در پاسخ فرمودند: <<الکبر و التجبر و محقرة الناس>>؛ خود برتر بینی و زورگویی و حقیر شمردن مردم، برخی که خود را از دیگران بهتر و بالاتر می بینند، به دیگران به چشم حقارت نگاه می کنند و به زورگویی و دستور دادن به دیگران عادت کرده اند، این گونه افراد، خیلی زود از دیگران خشمگین و عصبانی می شوند. در نقطه مقابل، هر چه انسان برای دیگران احترام قائل باشد و در برابر دیگران تواضع کند، دیرتر هم از آنان خشمگین می شود.

همچنین علاقه زیاد به نفس، یکی دیگر از ریشه های غضب و خشم است. حضرت امام خمینی(ره) در این باره می فرمایند: از معالجات اساسی غضب، قلع ماده آن است به برطرف کردن اسباب مهیجه آن و آن، امور بسیاری است که ما بعضی از آن را که مناسب با این اوراق است ذکر می کنیم، یکی از آن ها حب نفس است که از آن حب مال و جاه و شرف و حب نفوذ اراده و بسط قدرت تولید شودو این ها نوعاً اسباب هیجان آتش غضب شود؛ زیرا که انسان دارای این محبت ها، به این امور خیلی اهمیت دهد و موقعیت این ها در قلبش بزرگ است.

اگر فی الجمله مزاحمتی در یکی از این ها برایش پیش آمد کند و یا احتمال مزاحمت دهد، بی موقع غضب کند و جوش و خروش کند و متملک نفس خود نشود و طمع و حرص و سایر مفسدات که از حب نفس و جاه در دل پیدا شده، عنان را از دست او بگیرد و کارهای نفس را از جاده عقل و شرع خارج کند؛ ولی اگر حبش شدید نباشد، به امور اهمیت کم دهد و سکونت نفس و طمأنینه حاصله از ترک حب جاه و شرف و سایر شعبات آن نگذارد، نفس برخلاف رویه و عدالت قدمی گذارد و انسان، بی تکلف و زحمت در مقابل ناملایمات بردباری کند و عنان صبرش گسیخته نشود و بی موقع و بی اندازه غضب نکند و اگر حب دنیا از دلش بیخ کن شود و قلع این ماده فاسده به کلی شود، تمام مفاسد نیز از قلب هجرت کند و تمام محاسن اخلاقی در مملکت روح وارد گردد.

به همین دلیل برای درمان ریشه ای غضب و عصبانیت، لازم است ریشه های اخلاقی آن مانند حب نفس کبر و غرور را درمان کرده، برای احترام گذاشتن به دیگران، تلاش علمی و عملی بیشتری به خرج دهیم.

آنچه در درمان غضب مطرح شد، مواردی بود که جنبه عمومی داشت؛ اما در موارد خاص، مانند دلایل روانی و جسمی که برای عصبانیت اشاره شد، لازم است به متخصص مراجعه کرد.